Η Νεά Ανθρωπολογία

Περίληψη του ομώνυμου βιβλίου του Fernando Schwarz, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Νέα Ακρόπολη

Πρόλογος

 

Μπροστά σ' έναν κόσμο που εξελίσσεται ολοταχώς, αφήνοντας όμως πίσω του πτώματα, στρατόπεδα συγκέντρωσης, ατομικές καταστροφές, τρέλα και μοναξιά, ο άνθρωπος έχασε τη πίστη του στη φιλοσοφία, που κατάντησε διανοουμενισμός, και αναζητάει ένα νέο όραμα, μια νέα θεώρηση για τον κόσμο. Αυτό το όραμα, κατά τον συγγραφέα, καθορίζεται από την επιστροφή στην Παράδοση, την βίωση του Ιερού, την αποκατάσταση του Φανταστικού στην ανθρώπινη ζωή. Με δυο λόγια, όλα αυτά απαρτίζουν την νέα - παλιά επιστήμη της Ανθρωπολογίας, όπως αυτή αναδημιουργείται από τον M. Eliade, E. Morin, G. Purand, και άλλους.

 

 

Σύμφωνα με την Παράδοση, ο άνθρωπος είναι ένα ενδιάμεσο επίπεδο, ανάμεσα στο Θείο, το Ιερό, τον Νόμο, και σε κάθε είδους φυσική Δημιουργία, κάτι που βίωνε στις παραδοσιακές κοινωνίες, μέσω της Μύησης.

 

Από τον 5ο - 6ο αι. π.Χ. στην Ελλάδα εμφανίζεται ένας νέος δρόμος αναζήτησης της Σοφίας και μεγαλώνει την σημασία της αναζήτησης μέσω της Φιλοσοφίας. Η μυθική συνείδηση συρρικνώνεται και θεοποιείται ο Λόγος, τα Κοινά, η Πόλη, μια πόλη χωρίς πλέον Ιερέα-Βασιλιά, αλλά κυβερνούμενη από τον Δήμο. Ο άνθρωπος έγινε το μέτρο των πάντων, το "Γνώθι Σαυτόν" έμεινε μόνο του, χωρίς το "Γνώρισε το Σύμπαν και τους Θεούς". Η βίωση του Ιερού ταυτίστηκε με την τυφλή πίστη και θεοποιήθηκε η λογική. Η ολιστική γνώση του κόσμου έχασε το νόημα της, και η Φιλοσοφία, έγινε μια ακόμα από τις χωριστές επιστήμες, περιορισμένη στον πανεπιστημιακό χώρο. Η αναζήτηση της Γνώσης αντικαταστάθηκε από την υλιστική επιστήμη.

 

Η Δυτική Φιλοσοφία περιορίστηκε στη γνώση των φαινομένων, βασίστηκε στην ατομική διάνοια, που χωρίζει τον εαυτό από την ίδια τη Ζωή, και δημιουργήθηκε η λογική τη "Ή", καταργώντας τη λογική του "ΚΑΙ".

 

Ωστόσο, οι μελέτες των Ανθρωπολόγων και Εθνολόγων τον τελευταίο αιώνα, αποκάλυψαν ότι το Ιερό είναι ένα στοιχείο μέσα στη δομή της συνείδησης, και όχι μια στιγμή στην Ιστορία της εξέλιξης της. Γι' αυτό και η επιστροφή στο Ιερό (και όχι στον παγανισμό ή την ειδωλολατρία) είναι αναγκαία για την κατανόηση της ζωής και της φύσης, για την βίωση της Σοφίας, για την συμφιλίωση της Λογικής και του Φανταστικού.

 

Η υπέρβαση της πολικότητας οδηγεί στην αναζήτηση του Κέντρου και την αποφυγή της εκκεντρικότητας. Αυτό ουσιαστικά είναι ο Εσωτερισμός.  Αυτό το Κέντρο συμβολίζεται από την ένωση του Απόλλωνα (κριτικός λόγος) και του Διόνυσου (φαντασία, έμπνευση, έκσταση, αγάπη).

 

Αυτή η νέα αντίληψη, μας οδηγεί ξανά στην κατανόηση του Μύθου, πέρα από τις περιοριστικές λογικές ψυχολογικές ερμηνείες, όχι σαν μια επιστροφή στο Παρελθόν, αλλά σαν μια νέα γέννηση της Σοφίας των Νέων Χρόνων, που θα επιτρέψει να γνωρίσουμε όχι μόνο τον εαυτό μας, αλλά και τον κόσμο γύρω μας, και τον Θεό μέσα μας.

 

Κεφάλαιο 1

Το Νέο Ανθρωπολογικό Πνεύμα (Η επιστροφή στο Θεό)

 

Η Δυτική Σκέψη βασίστηκε στην Αριστοτελική Ανθρωπολογία, που θεωρεί την Λογική σαν το ανώτερο μέρος της ανθρώπινης ψυχής, και τον επιστήμονα-παντογνώστη, που εκπλήσσεται από τίποτα, σαν τον τέλειο άνθρωπο.Ο άνθρωπος έτσι φαίνεται σαν μια "ζωο-μηχανή" και από την άλλη σαν ένα σκεπτόμενο πράγμα, κενό κι αφηρημένο.

 

Η Ανθρωπολογία λοιπόν περιορίστηκε μετά τον 18ο αιώνα στην ταξινόμηση των ανθρώπων πάνω στο ζωολογικό μοντέλο, στην Ανατομία και την Βιολογία, προωθώντας την ρατσιστική συμπεριφορά. Ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός θεωρήθηκε η κορυφή της ανθρώπινης εξέλιξης, ενώ οι "πρωτόγονες φυλές" που εντοπίστηκαν σε διάφορα σημεία του πλανήτη, έπρεπε βέβαια να είναι οι πρόγονοι, άγριοι και απολίτιστοι, του σημερινού ανθρώπου, οδηγώντας έτσι στην γραμμική θεώρηση της ιστορίας. Με την άνοδο του ρομαντισμού μπήκαν στην ανθρωπολογία και άλλα κριτήρια (συναίσθημα, φαντασία, μη λογικό), και έτσι θα ανοίξει η πόρτα για την Ψυχολογική Ανθρωπολογία (Σαρκώ, Φρόυντ), παρ' όλη την παρανόηση του Φρόυντ, που ταύτισε το σύμπτωμα με την αιτία (στο σεξουαλικό κλειδί ερμηνείας).

 

Έτσι δημιουργήθηκαν κάποια ανθρωπολογικά ρεύματα:

 

Α) Το εξελικτικό ρεύμα, που μελετάει την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, με έναν "θεϊκό προορισμό", που το βοηθάει να ξεπερνάει κάθε αντιξοότητα.

 

Β) Το κατασκευαστικό ρεύμα, του Claude Levi-Strauss, που προσπαθεί να αποδείξει την ύπαρξη κάποιων αρχέτυπων, διαχρονικών και άφθαρτων, ανεξαρτήτως πολιτισμού, που οδηγούν τον άνθρωπο.

 

Γ) Το ρεύμα της Σύνθεσης, του Ernest Casirer, όπου ο άνθρωπος δεν θεωρείται πια μόνο σαν φυσικό ή συναισθηματικό ον, αλλά ένα ον που γίνεται γέφυρα μεταξύ ουρανού και γης, δημιουργώντας με την φαντασία του Σύμβολα (Homo Symbolicus).

 

 

Έτσι, αρχίζει τον τελευταίο αιώνα μια προσπάθεια προσέγγισης του Ιερού, που δημιούργησε τρία θεμελιώδη ρεύματα:

 

Κοινωνιολογική θεωρία του Ιερού, με βασικό εκφραστή τον Emile Durkeheim, ο οποίος προσδιορίζει το Ιερό σε αντιπαράθεση με το βέβηλο, το ορίζει σαν τη συλλογική δύναμη που προέρχεται από την κοινωνία (το Μάνα, σαν μια απρόσωπη δύναμη, παρούσα στο σύνολο αλλά και στο άτομο), η οποία είναι πάνω από το πραγματικό, αλλά είναι ουσιαστικό στοιχείο της κοινωνικής οργάνωσης. Η αμοιβαία σχέση Ιερού - Βέβηλου δημιουργεί τον κυκλικό χρόνο, που ανανεώνεται από την Γιορτή.

 

Ψυχολογία του Θρησκευόμενου Ανθρώπου, του Rudolf Otto, ο οποίος συμπεραίνει ότι οι ιδέες περί Θεού δεν χρειάζονται απόδειξη (προερχόμενες από το Μάνας), το θρησκευτικό πεδίο ταυτίζεται με το μυστήριο, και για να διατηρηθεί αυτό χρειάζεται η γλώσσα του συμβόλου.Η αντίληψη του Θεού, κατά τον Otto, ονομάζεται "νοούμενο". Για την πρόσβαση σ' αυτό χρειάζονται:

 

  • Το αίσθημα του δημιουργήματος
  • Το μυστικιστικό δέος
  • Το μυστήριο
  • Η είσοδος στη μακαριότητα

 

Η Σημειολογία του Ιερού (Συγκριτική Θρησκειών), του Mircea Eliade.

Ο Ελιάντ, μαθητής του Otto, και μετά από συνεργασία με τον Γιούνγκ, κατέληξε ότι οι εικόνες και τα σύμβολα στις διάφορες θρησκείες μεταδίδουν μηνύματα, ακόμα κι αν το ον δεν το συνειδητοποιεί, καθώς και ότι ο άνθρωπος επιστρέφει κάθε τόσο προς το αρχέτυπο.Η εργασία του Ελιάντ άνοιξε το δρόμο της κατανόησης ανάμεσα σε ανθρώπους διαφορετικής καλλιέργειας και εποχής. Ο ίδιος, βλέπει την Ιστορία των Θρησκειών όχι μόνο σαν μια ολοκληρωτική σημειωτική, που αποκωδικοποιεί στις συναντήσεις του Ανθρώπου με το Ιερό, αλλά και μας αποκαλύπτει με την συγκριτική μελέτη αξίες που πριν δεν συνειδητοποιούσαμε, και η συνειδητοποίηση αυτή μεταλλάσσει τον άνθρωπο, δίνοντας του νέες αξίες και επαφή με τον πνευματικό κόσμο.

 

Οι ανθρωπολογικές δομές του Φανταστικού, του Gilbert Durand. Κατά τον Durand, η Φαντασία είναι η μητέρα της Έννοιας και του Συμβολισμού, το Φανταστικό είναι το αρχέτυπο του εξανθρωπισμού.

 

 

Η καινούργια επιστήμη του ανθρώπου περιλαμβάνει την περίπλοκη φύση του ανθρώπου, που κυμαίνεται μέσα στο χώρο και το χρόνο.

Ο G. Durand θεωρεί πέντε βασικές λειτουργίες, αρχετυπικές, που υπάρχουν σε όλες τις ινδοευρωπαϊκές κοινωνίες:

 

Η άμυνα και η διοίκηση, που συμβολίζονται από τον Άρη.

Η ιερατική ισχύς και η βασιλική εξουσία, που συμβολίζονται από τον Δία.

Το εμπόριο, που συμβολίζεται από τον Ερμή.

Ταυτόχρονα, ο άνθρωπος είναι η ίδια η εικόνα του Ερμή, για τον οποίο το Σύμπαν είναι ένας καθρέφτης, ένα σύμβολο.

 

 

Φθάνουμε στην εισβολή μιας σύνθετης αντίληψης, όπου ο άνθρωπος, κατά τον Edgar Morin, είναι μια ολότητα, δεν είναι μια μονάδα, αλλά μέρος ενός οργανικού συστήματος.

 

Ενάντια στον απομονωμένο άνθρωπο, εναρμονίζει την ανεξαρτησία και την οργανική εξάρτηση στο κέντρο ενός οικοσυστήματος.

 

Η λογική του ζωντανού ταυτίζεται με το παράδοξο, της ένωσης της τάσης προς εντροπία με την τάση προς πολυπλοκότητα και τάξη.

 

Ο ρόλος της αταξίας είναι θεμελιώδης, αφού η λογική της ζωής είναι βασισμένη στην συνεχή αναδιοργάνωση, την αταξία με την μορφή συγκρούσεων, κινδύνων, διαμαχών, κλπ. Αναγεννιέται αυτόματα, αυτοπαράγεται ασταμάτητα, αφού αυτοκαταστρέφεται ασταμάτητα.

 

Ο άνθρωπος, ένα ζώο προικισμένο με παραλογισμό, συνειδητοποιεί τον θάνατο μέσα σ' αυτή την αταξία, ταυτόχρονα με την πεποίθηση της αθανασίας, κι αυτό δημιουργεί ένα χάσμα. Ξεπερνάει αυτό το δυαδισμό μέσα από την έκσταση, το παράλογο, την γιορτή. Ο άνθρωπος βρίσκει μέσα στην αλήθεια το λάθος, και μέσα στην τάξη την αταξία.

 

Κεφάλαιο 2

Homo Religiosus - Ο Θρησκευόμενος Άνθρωπος

 

Το Ιερό είναι ένα στοιχείο δόμησης της συνείδησης και όχι μια στιγμή της ιστορίας. Είναι η κεντρομόλος δύναμη, που κάνει τις μορφές να επιστρέφουν στο κέντρο εκπόρευσης. Το βέβηλο είναι η φυγόκεντρος δύναμη που δημιουργεί τις μορφές. Αυτά τα δύο συμπληρώνονται αρμονικά.Το Ιερό είναι η λειτουργία που επιτρέπει την υπέρβαση των ζευγών των αντιθέτων. Είναι μια λειτουργία συνθετική και αφαιρετική. Αντίθετα η Λογικη, δυαδική από τη φύση της, δεν μπορεί να βγει από την αντίφαση. Το Ιερό δεν είναι σκοπός αλλά μέσο. Είναι η γέφυρα που ενώνει τον άνθρωπο με το θείο. Όταν το Ιερό εισβάλει στον κόσμο, τότε μιλάμε για Ιεροφάνεια. Είναι μια ιδιότητα της συνείδησης και όχι ένα στάδιο της ανάπτυξης της, όπως έλεγε ο Κομτ. Όταν κάποιος ζει κάθε στιγμή της ζωής του πάνω σ' αυτή τη γέφυρα, τότε κάθε στιγμή είναι ιερή, και ο άνθρωπος είναι θρησκευόμενος.

 

 

Με την λέξη "ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ", ορίζουμε τα αντικείμενα που εμφανίζονται επιφορτισμένα να προκαλούν την είσοδο μιας θείας δύναμης. Υπάρχουν δύο είδη Θεοφάνειας:

 

Α) Οι συμφυείς Θεοφάνειες, όπου εκδηλώνεται το αρχέτυπο της Θεάς-Μητέρας, που πιστοποιεί την ύπαρξη μιας ολότητας, μια ενότητας των πάντων.

 

Β) Οι υπερβατικές Θεοφάνειες, όπου εκδηλώνεται το αρχέτυπο του Πατέρα-Υιού, που δείχνουν την ύπαρξη ενός ανώτερου Όντος, με το οποίο αν ενωθεί ο άνθρωπος θα κατακτήσει το υπέρτατο Καλό. Οι "αποκαλύψεις", σαν θρησκευτικές εμπειρίες, είναι υπερβατικές Θεοφάνειες.

 

Οι δύο αυτοί τύποι Θεοφάνειας είναι συμπληρωματικοί και εκφράζονται στο ζευγάρι Διόνυσου - Απόλλωνα. Ο Διονυσιακός τρόπος, η Θεοφάνεια της Θεάς-Μητέρας, στο δυτικό πολιτισμό, έχει παραγκωνιστεί, ενώ έχει τονιστεί η όψη της υπερβατικής αποκάλυψης.

 

 

Το "ΣΥΜΒΟΛΟ" είναι ένα αντικείμενο που ανήκει στον βέβηλο αλλά και στον Ιερό κόσμο, επιτρέπει μια άμεση κατανόηση του Ιερού, χωρίς να καταργεί την αντικειμενική πραγματικότητα, αλλά προσθέτοντας μια νέα διάσταση, την καθετοποίηση. Συσχετίζει πολλές πραγματικότητες, όντας πολυδιάστατο. Είναι μια ξεχωριστή "γλώσσα", με μια λογική τάξη, έξω ωστόσο από την κοινή λογική. Αντί να βασίζεται στην αρχή του αποκλεισμού του τρίτου, της λογικής, στηρίζεται στην περιεκτικότητα του τρίτου, δηλαδή στην συμπληρωματικότητα ανάμεσα στα όντα, σε μια παγκόσμια αλληλεγγύη.

Ο "ΜΥΘΟΣ" επιβάλλεται από την ίδια την Παράδοση. Το κοινωνικό παιχνίδι τότε είναι η εφαρμογή των Μύθων. Ο Μύθος δεν είναι ένα παραμύθι ή ψευτιά, αλλά αληθινός Λόγος. Αναφέρεται σ' έναν πρωταρχικό χρόνο, και όχι στον γραμμικό. Οι τρεις τρόποι γνώσης-κατανόησης του ανθρώπου, θεολογική, μεταφυσική και θετική (Deus, Homo, Natura), δεν είναι τρεις διαδοχικές καταστάσεις, αλλά συμπληρωματικές. Ο Μύθος συμπληρώνει τα παράδοξα, αντίθετα από την ιδεολογία, που τεμαχίζει τον κόσμο σε σωστό και λάθος.Ο Μύθος, έξω από τον χρόνο, ορίζει την αρχή των πραγμάτων, αλλά και την πορεία τους. Δεν είναι η ιστορία που επαναλαμβάνεται, αλλά ο Μύθος που επανεμφανίζεται. Ένας Μύθος δραστηριοποιείται ξανά μέσα από την Τελετή, η οποία είναι η πραγματοποίηση του αρχετυπικού προτύπου.

 

Η "ΤΕΛΕΤΗ", το τυπικό, εκφάζοντας την αιώνια πραγματικότητα, δίνει υπόσταση και ουσία σε κάθε δράση και αντικείμενο, ιεροποιεί δηλαδή την πραγματικότητα.Αυτό γίνεται μέσα από γιορτές-τελετές, που χωρίζονται σε τρία είδη: Γονιμότητας, που επιβεβαιώνουν την αναγέννηση της Άνοιξης, Θρησκευτικές, που επιβεβαιώνουν την διατήρηση του κόσμου και των ανθρώπων, και Μυητικές, που επιβεβαιώνουν το πέρασμα της ανθρώπινης συνέιδησης από το βέβηλο στο Ιερό.

 

Με την λέξη "ΜΥΗΣΗ" νοείται ένα σύνολο τελετών και προφορικών διδασκαλιών, που με τη βοήθεια τους γίνεται μια ριζική μετάλλαξη της θρησκευτικής και κοινωνικής κατάστασης αυτού που μυείται. Είναι ένας βιωματικός τρόπος ανάπτυξης και όχι διανοητικός, γι' αυτό και είναι μια γνώση μη αναστρέψιμη.Υπάρχουν τρία είδη Μύησης:

 

  • Η φυλετική μύηση, που γίνεται με το πέρασμα από την εφηβεία στην ενηλικίωση.
  • Η θρησκευτική μύηση, όπου το άτομο περνάει από το βέβηλο στο Ιερό, και η οποία γίνεται χωριστά για άντρες και για γυναίκες.
  • Η Μαγική ή σαμανική μύηση, η ανώτερη μύηση που μπορεί να βιώσει ο άνθρπωπος, και έχει σκοπό την κατοχή υπερφυσικών δυνάμεων, την ένωση των 3 κόσμων μέσω ενός τελετουργικού θανάτου.

Σε κάθε τύπο μύησης, υπάρχουν τρεις τελετουργικές φάσεις:

 

  • Η φάση του χωρισμού, της αποκοπής από το περιβάλλον.
  • Η φάση της περιθωριοποίησης, με την δοκιμασία της μοναξιάς.
  • Η φάση της επανένωσης, επαναφοράς στο νέο περιβάλλον.

Οι τελετές μύησης πάντα αρχίζουν με τελετές εξαγνισμού και προπαρασκευαστικές θυσίες, τραγούδια, χορούς, λιτανείες.

 

Η καθαυτό μύηση έχει τρεις φάσεις επίσης:

 

Δοκιμασίες μέσα στο ιερό, στο άδυτο.

Εποπτεία, μια θεατρική αναπαράσταση ενός μύθου.

Τελετή κλεισίματος, με χορούς και γιορτές για την επιστροφή του μύστη στη ζωή.

 

 

Η ΜΥΗΣΗ ΚΑΙ Ο ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ είναι έννοιες που ταυτίζονται. Η Μύηση συνδέεται με μια εσωτερική πορεία, που είναι ουσιαστικά ο εσωτερισμός. Είναι μια γνώση που επιτρέπει την ολοκλήρωση του Σύμπαντος μέσα μας, έξω από τον δυαδισμό και και τον δογματισμό.

 

 

Η Θρησκεία αντίθετα είναι η προσαρμογή εξωτερικά των εσωτερικών διδασκαλιών, μέσω της αφοσίωσης ή του μυστικισμού, δηλαδή ενός παθητικού τρόπου βίωσης του Ιερού, αντίθετα από την ενεργητική Μύηση.

 

Η "ΠΑΡΑΔΟΣΗ" βασίζεται στην μεταβίβαση των αξιών από γενιά σε γενιά. Ολοκληρώνει την εφεύρεση, που αν δεν "παραδοθεί" θα πρέπει να ξαναεφευρεθεί. Η αυθόρμητη έκφραση της παραδοσιακής κοινωνίας είναι η γιορτή, προέλευση των τελετών, μέσω των οποίων, καθώς ο καθένας είναι σε συμφωνία με όλους, η ίδια η άχρονη ενότητα επενεργεί στον καθένα και συμφιλιώνει την φύση και τους θεούς με τον άνθρωπο. Η τελετή είναι ο τελειότερος τρόπος μεταβίβασης του "κάνω να είναι", που απαιτεί κάθε αληθινή παράδοση για την εμπειρία του Ιερού.

 

Η Λογική εκφράζεται μέσα στην αντίληψη, ενώ το Φανταστικό μέσα στο Μύθο.

 

Μέσω της Φαντασίας που δημιουργεί τον Μύθο δημιουργούνται και διατηρούνται οι αξίες, γεννιέται η έμπνευση και η επινόηση, αντίθετα από τη Λογική που τεμαχίζει και περιορίζει. (Η Φαντασία αντιστοιχεί με το Δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου ενώ η Λογική με το Αριστερό). Αυτή η συμφιλίωση της Λογικής και του Φανταστικού οδηγεί πέρα από το Δυαδισμό (όπου υπάρχουν πάντα δύο αντίθετα) και από τον Μονισμό (όπου ισοπεδώνονται τα πάντα, νεκρά και άχρωμα), στην αντίληψη του ΜΗ - ΔΥΑΔΙΣΜΟΥ, ο οποίος αποφεύγει αυτά τα δύο άκρα, καθώς περιλαμβάνει και τις δύο αυτές γραμμές ταυτόχρονα και επιτρέπει την ύπαρξη του παράδοξου. Η μη αποδοχή του παράδοξου είναι που έχει οδηγήσει τον άνθρωπο στην ασφάλεια των πολιτικών ιδεολογιών, του γνώριμου τρόπου ζωής, του μικροαστισμού.

 

 

 


Newsletter

Σεμινάρια - Ομιλίες

 Σεμινάριο Φιλοσοφίας, "Ζεν και η Φιλοσοφία της Ανατολής"

Δευτέρα 15 Οκτωβρίου, 20.30

Θέματα:
- Η φιλοσοφία Ζεν σε Κίνα και Ιαπωνία
- Βασικές αρχές του Ζεν
- Επιρροή στις τέχνες και τον πολιτισμό
- Το ζεν ως τρόπος ζωής

Αρχές & Στόχοι

1 - Συναδελφοσύνη

Η προώθηση ενός Ιδεώδους παγκόσμιας συναδελφοσύνης, που βασίζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, πέρα από διαφορές φυλετικές, μορφωτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές ή φύλου.

2 - Γνώση

Η αγάπη για τη σοφία, η οποία, μέσα από τη συγκριτική μελέτη των φιλοσοφιών, θρησκειών, επιστημών και τεχνών, προωθεί τη γνώση για το σύμπαν, τη φύση και τον άνθρωπο.

3 - Ανάπτυξη

Η ανάπτυξη των καλύτερων στοιχείων του ανθρώπου, προωθώντας τη βελτίωση του ατόμου και την ένταξή του στη φύση και την κοινωνία, όχι ως απλό παρατηρητή, αλλά ως ενεργό συμμετέχοντα σε έναν κόσμο που χρειάζεται βελτίωση.

Free Press

Βιόρυθμοι

Υπολογίστε τώρα τους βιόρυθμούς σας και
ρυθμίστε ανάλογα την ημέρα σας!