Μπορούμε να νικήσουμε τη φθορά του χρόνου;

Περίληψη

Ο Χρόνος είναι μια διάσταση ιδιαίτερη και ενδιαφέρουσα, που είναι όμως δύσκολο να οριστεί. Εμείς οι άνθρωποι, έχουμε μάθει να τον φοβόμαστε καθώς, ρέει συνεχώς. Και μαζί του, φέρνει τον πόνο, τη φθορά και τον θάνατο. Αγωνιούμε καθημερινά να παλέψουμε ενάντια σε όλα αυτά, αλλά παρά τις πολλές μας προσπάθειες, δεν καταφέρνουμε τίποτα.

Και αυτό γιατί, η εστία παρατήρησης μας μάλλον, δεν είναι η καταλληλότερη. Αν αλλάξουμε τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τον Χρόνο και τον Εαυτό μας, θα δούμε ότι πραγματική φθορά δεν υπάρχει.

Οφείλουμε να ανακαλύψουμε ξανά το Αίσθημα Αιωνιότητας που ο άνθρωπος της παραδοσιακής κοινωνίας, βίωνε. Αυτό σημαίνει να γνωρίσουμε ποίοι πραγματικά Είμαστε. Να αποκτήσουμε ένα Εγώ – Συνείδηση. Και ο μόνος τρόπος για να τα καταφέρουμε, είναι να ανατρέξουμε στο παρελθόν. Είναι αυτό που λέμε «πες μου την ιστορία σου και θα σου πω ποιος είσαι». Έτσι κατακτώντας ξανά το Eγώ – Ανάμνηση, που σημαίνει να γνωρίσω από πού έρχομαι, ίσως βρούμε την Ταυτότητα μας, την αληθινή μας ταυτότητα, που είναι η Αθανασία μας, η Αιωνιότητα μας.

Αυτή την Αιωνιότητα, δεν την αγγίζει ο χρόνος, γιατί είναι πέρα από αυτόν. Είναι πέρα από το παρελθόν, παρόν και μέλλον.

ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ ΤΗ ΦΘΟΡΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ;

Τίποτα δεν είναι πιο δύσκολο να οριστεί από το χρόνο και όμως τίποτα δεν είναι πιο ενδιαφέρον. Όλοι θα θέλαμε να γνωρίσουμε το μυστικό του για να τον ελέγχουμε, για να νικήσουμε το πέρασμα των ωρών, που φέρνουν μαζί τους τον άλλο άγνωστο, τον θάνατο.

Υπάρχει αλήθεια ένα τέτοιο μυστικό;

Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα που οφείλουμε να κάνουμε, είναι να ξεκινήσουμε φιλοσοφώντας τα πράγματα, να τα ερευνήσουμε, να τα δούμε εις βάθος, να αναρωτηθούμε…Και τότε ίσως, αυτό το «ταξίδι» μας οδηγήσει από μόνο του σε αυτή την πολυπόθητη απάντηση που αναζητάμε….

Ας δούμε λοιπόν πώς ξεκίνησαν όλα…

Ο Χρόνος στη Μυθολογία

Αν μελετήσουμε τους κοσμογονικούς μύθους των παραδοσιακών πολιτισμών, θα δούμε ότι αναφέρουν, πως ο Χώρος είναι το πρώτο που πρόκειται να δημιουργηθεί. Είναι κατά κάποιον τρόπο ο πατέρας-δημιουργός του σύμπαντος, αλλά αυτό το σύμπαν δεν γίνεται αμέσως δυναμικό, δηλαδή δεν μπαίνει κατευθείαν στον εξελικτικό χρόνο, στην ιστορία.

Όλοι οι μύθοι μιλούν επίσης, για  μια Αιώνια Νεότητα, μια Χρυσή εποχή, στη διάρκεια της οποίας η ροή του χρόνου και η χρονολογία απουσιάζουν, υπάρχει μόνο η Αιωνιότητα. Είναι η εποχή του Μυθικού, Αρχέγονου χρόνου των προελεύσεων, ο «Μεγάλος Χρόνος» των αρχαίων.

Πιο συγκεκριμένα, στην ελληνική μυθολογία ο Χώρος (Ουρανός), θα γεννήσει τους 12 Τιτάνες (έξι για κάθε φύλο). Το τελευταίο ζευγάρι, ο Κρόνος και η Ρέα, θα γεννήσουν πολλά παιδιά, αλλά για να διατηρηθεί ο μυθικός χρόνος των αρχών, ο Κρόνος καταβρόχθιζε κάθε παιδί που γεννιόταν. Το τελευταίο παιδί του , ο Ζευς κατόρθωσε εντούτοις να τον σκοτώσει και να απελευθερώσει τα παιδιά που είχε καταπιεί. Έτσι θα εμφανιστούν στον κόσμο της εκδήλωσης οι 12 Ολύμπιοι θεοί, που δεν ήταν μέχρι τότε παρά αρχές, φυλακισμένα μοντέλα του Κρόνου, του μυθικού χρόνου που δεν ρέει.

Όταν ο Κρόνος εκθρονίζεται από το Δία εμφανίζεται το γίγνεσθαι και η γέννηση. Ο Ζευς είναι ο θεός που επαναφέρει την Ιστορία, είναι ο θεός του χρόνου που οδηγεί αναπόφευκτα στη φθορά.

Έτσι ενώ ο Κρόνος είναι ο Άρχοντας του ‘’Μεγάλου Χρόνου’’,  συνώνυμου της αιωνιότητας, ο Δίας κυριαρχεί στο ‘’Μικρό η ιστορικό Χρόνο’’, συνώνυμου της φθοράς.

Γι’ αυτόν τον λόγο όλοι οι Παραδοσιακοί λαοί έχουν την τάση να αποκαταστήσουν την εξουσία του Μυθικού χρόνου, που δεν περιέχει φθορά, αλλαγή και θάνατο, αλλά σταθερότητα, αθανασία και αιωνιότητα.

Ας μελετήσουμε, αυτές τις δυο όψεις του Χρόνου, που μέσα από την ελληνική μυθολογία παρουσιάζονται ως Κρόνος (Μυθικός χρόνος) και Δίας (ιστορικός χρόνος).

Ο Ιστορικός χρόνος - Η Φθορά, Ο Χρόνος που τρέχει

Βρισκόμαστε μέσα σε ένα κόσμο, όπου καθημερινά παλεύουμε να «προλάβουμε» και καθώς ο χρόνος τρέχει, ο άνθρωπος αγωνιά, μάχεται να νικήσει το χρόνο, που αναπόφευκτα τον φθείρει. Έχουμε επίσης φτάσει, στο σημείο να τον φοβόμαστε, καθώς εμφανίζεται σε εμάς σαν το συνώνυμο μιας ισοπεδωμένης δύναμης που εξαντλεί και γερνάει τα σώματα.

Έτσι προσπαθούμε να βρούμε λύσεις για να τον «τιθασεύσουμε» και να αισθανθούμε λιγότερη ανασφάλεια. Ένας τρόπος για να το κάνουμε, είναι η προσπάθεια μας να μετρήσουμε και να πολλαπλασιάσουμε το χρόνο. Κατά συνέπεια, χωρίζουμε το χρόνο σε χρόνια, μέρες, ώρες, λεπτά, δευτερόλεπτα, διαιρώντας τον σε όλο και μικρότερα μέρη. Ίσως με αυτόν τον τρόπο, αποκτήσουμε την αίσθηση ότι διαθέτουμε χρόνο. Δεν είναι το ίδιο με το να πούμε μια ώρα, από το να πούμε εξήντα λεπτά.

Η σχετικότητα του χρόνου

Επίσης, ο χρόνος είναι σχετικός, καθώς του δίνουμε χαρακτηριστικά δικά μας, ανάλογα με την κατάσταση που βρισκόμαστε, την ηλικία, το μέρος κλπ.

Έτσι έχουμε πρώτα απ’ όλα τις διαφοροποιήσεις του χρόνου: φυσικός, ψυχολογικός, νοητικός και  πνευματικός. Για παράδειγμα, μια ώρα φυσικού ρολογιού δεν μετρά το ίδιο ως μια ώρα πόνου ή ως μια ώρα χαράς. Είναι πολύ μακρύτερη σε διάρκεια η ώρα που υποφέρουμε, απ’ όσο η ώρα της απόλαυσης. Μια ώρα χαλάρωσης, ούτε που καταλαβαίνουμε πως περνάει, ενώ μια ώρα χειρονακτικής εργασίας που δεν μας ευχαριστεί, είναι ατέλειωτη.

Άλλο σημαντικό στοιχείο, είναι ότι, ο τρόπος που εμείς αντιλαμβανόμαστε την επιτάχυνση του χρόνου, βρίσκεται σε άμεση σχέση με την εστία παρατήρησης και την συσσώρευση εμπειριών και δεδομένων που διαθέτει αυτή η εστία. Ένας νέος 15 χρονών δεν θα καταλάβει αυτή την επιτάχυνση τόσο, όσο ένας ώριμος 40 χρονών, ούτε τόσο αυτός, όσο ένας γέροντας 70 χρονών.

Ο Μυθικός Χρόνος – Η Αιωνιότητα, Ο χρόνος και η φθορά

Με τον ίδιο τρόπο και ο άνθρωπος, ανάλογα με την εστία παρατήρησης του, δηλαδή με τον τρόπο που βλέπει τα πράγματα, όσον αφορά τον Εαυτό του, θα τον θεωρήσει είτε σαν ένα πρόσωπο που τον φθείρει ο χρόνος, είτε σαν Άτομο που πορεύεται μαζί με το χρόνο.

Όταν ταυτιζόμαστε με το σώμα μας, θεωρώντας ότι αυτό Είμαστε, τότε σίγουρα, η αναπόφευκτη φθορά του, θα μας δημιουργήσει πόνο και φόβο ενάντια στο χρόνο. Έτσι κλαίμε για τα σώματα μας που εξαντλούνται, που φθείρονται και γερνάνε, φοβούμενοι ότι το σώμα που έχουμε είναι το μοναδικό και πολυτιμότερο πράγμα του έχουμε.

Παρατηρώντας όμως τη φύση, θα δούμε ότι όλα τα όντα, ακολουθούν με φυσικό τρόπο την κυκλική πορεία: φθοράς - θανάτου - επαναγέννησης. Για παράδειγμα ένα δέντρο, καθώς κυλάει ο χρόνος «γερνάει», περνώντας διαδοχικά από τις εποχές. Αλλά, δεν κλαίει για τα πεθαμένα του φύλλα, ούτε για τη φθορά που του άφησε ο χρόνος. Αντίθετα, αναπαύεται ευτυχισμένο και γυμνό τον Χειμώνα, σίγουρο ότι θα ξυπνήσει την επόμενη Άνοιξη.

Αν λοιπόν, παραδειγματιστούμε από τη φύση και συνειδητοποιήσουμε ότι εκτός από ένα Σώμα έχουμε και μια Αθάνατη ψυχή και ταυτιστούμε με αυτήν, που είναι η  Αληθινή μας Ουσία, Αναλλοίωτη και Αιώνια, τότε η φθορά που φέρνει ο χρόνος δεν θα μας αγγίξει πραγματικά.

Ας δούμε παραδειγματικά μια ιστορία από το παρελθόν…

Ζούσε κάποτε στην Ισπανία, ένας ραβίνος που φημιζόταν για την αγιοσύνη του και είχε την ιδιαιτερότητα να κατοικεί σε ένα σπίτι εντελώς άδειο από έπιπλα.

Μια μέρα πέρασε από την πόλη ένας πολύ πλούσιος έμπορος που ήξερε το Ραβίνο από παιδί. Κουρασμένος από το ταξίδι και την αφιλόξενη έρημο και επιθυμώντας να δει τον παλιό σύντροφο του, πήγε να τον δει και μετά από τους ευγενικούς χαιρετισμούς, τον ρώτησε απορημένος:

-Πες μου…γιατί δεν βλέπω να έχεις κανένα έπιπλο;

-Και τα δικά σου;… Ούτε εγώ τα βλέπω.

-Καλά!…Πως θα σου φαινόταν να δεις έναν περαστικό ταξιδιώτη να κουβαλάει τα έπιπλα του, που και για τον ίδιο μόνο ενόχληση θα ήταν στο ταξίδι του;

Ο ραβίνος χαμογέλασε και του είπε:

-Γιατί λοιπόν εκπλήσσεσαι που δεν έχω έπιπλα;…Είμαι και εγώ σε ένα ταξίδι…περαστικός…όπως είμαστε όλοι στη ζωή.

Αν σκεφτόμασταν λοιπόν σαν αυτό τον ραβίνο, θα συνειδητοποιούσαμε ότι στο βάθος όλων των αλλαγών που πραγματοποιεί ο χρόνος, δεν υπάρχει ούτε γήρανση, ούτε θάνατος. Υπάρχει Αιώνια Νεότητα. Η νεότητα δεν είναι να διαρκούμε,  να υπάρχουμε ή να έχουμε, είναι το να Είμαστε. Και Είμαστε, όταν έχουμε συνείδηση της Αθανασίας μας.

Ο νέος άνθρωπος είναι αυτός που είναι πέρα από το παρελθόν, παρόν και μέλλον. Είναι αυτός που έχει ενώσει το Χρόνο.

Οι 3 όψεις του χρόνου και η σύνδεση τους με την Αιωνιότητα

Όλοι οι παραδοσιακοί πολιτισμοί αναφέρονταν στις 3 όψεις του χρόνου: το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον. Αν αναρωτηθούμε, γύρω από αυτές, όπως έκαναν και εκείνοι, θα καταλάβουμε ότι υπάρχει σύνδεση μεταξύ τους.

Φαινομενικά, το παρελθόν είναι στατικό, γιατί δεν μπορούμε να αλλάξουμε τίποτα από όσα έχουν ήδη συμβεί. Όμως ο χρόνος που πέρασε, έχει ένα ζωτικό στοιχείο, που είναι η εμπειρία, πάντα παρούσα και πάντα προσφέροντας τα δώρα της, για να ριχτεί προς τα μπρος.

Φαινομενικά, το μέλλον είναι μια πρόκληση, μια γρήγορη κατάκτηση, γιατί όλα περιμένουν να χτιστούν και όσο γρηγορότερο χτιστούν τόσο καλύτερα. Όμως ο μελλοντικός χρόνος, είναι παιδί του παρελθόντος και δεν υπάρχει καμία πραγμάτωση, που να μην φέρει μαζί της το φορτίο των εμπειριών του χτες.

Έτσι λοιπόν, καταλήγουμε στο ότι αυτά που ονομάζουμε παρελθόν, παρόν και μέλλον δεν υπάρχουν σαν χωριστές οντότητες, αλλά σαν μέρη του ίδιου πράγματος. Αποτελούν δηλαδή, μια λειτουργική ενότητα.

Και ο άνθρωπος που καταφέρνει να βιώσει το χρόνο σαν ενότητα και δεν ταυτίζεται με τις χρονικές εκδηλώσεις του ή φαινόμενα, είναι ο πραγματικά Πνευματικός άνθρωπος. Είναι το Είναι ή Ον που περνάει μέσα στο χρόνο. Αυτός υπήρξε πριν, είναι τώρα και θα είναι αύριο, μέχρι το τέλος των καιρών. Ο Πνευματικός άνθρωπος είναι εκείνος που έχει αίσθημα Αιωνιότητας και Αθανασίας, αυτή τη βαθιά ρίζα που φωλιάζει μέσα στην καρδιά μας και μας κάνει να αναγνωρίζουμε τον εαυτό μας ως Αθάνατη Ψυχή, που βρίσκεται πέρα από όλες τις αλλαγές.

Αυτός είναι σαν τη σκάλα του Ιακώβ που μας πάει στον Ουρανό. Δεν είναι η σκάλα που κουνιέται. Είναι Αυτός που χρησιμοποιεί τη σκάλα. Είναι η αδράνεια που μας δίνει το αίσθημα της κίνησης. Ο χρόνος και ο χώρος είναι δοκιμασίες για την Ψυχή, για τον Πνευματικό Άνθρωπο.

Για να γεννηθεί ο Πνευματικός άνθρωπος είναι απαραίτητο να στρέψει το βλέμμα προς τα πίσω, να γνωρίσει το Παρελθόν του, να έχει συνείδηση από πού έρχεται. Αυτό σημαίνει, να αποκτήσει το  Εγώ – Ανάμνηση.  Το Εγώ - Ανάμνηση θα του προσφέρει, το Εγώ – συνείδηση, την Αληθινή του Ταυτότητα, το Ποιος είναι. Και τελικά, η μνήμη του παρελθόντος και η συνείδηση του παρόντος, θα τον βοηθήσουν να γνωρίσει προς τα πού πηγαίνει, με αποτέλεσμα να πορευτεί με σιγουριά προς το Μέλλον.

Το να ξέρουμε ξεκάθαρα: Από πού ερχόμαστε, ποιοι είμαστε και προς τα πού πηγαίνουμε μας ανατοποθετεί στο Χρόνο – Άξονα, στην Αιωνιότητα, νικώντας τη φθορά του Ιστορικού χρόνου.

Η αξία του παρελθόντος

Έτσι λοιπόν, βλέπουμε ότι είναι απαραίτητο να ανατρέξουμε στο παρελθόν, καθώς, η εμπειρία των περασμένων χρόνων, μας είναι πολύ χρήσιμη στο παρόν που ζούμε. Γι’ αυτό το να αποθησαυρίσουμε αυτές τις εμπειρίες και τα γεγονότα κάτω από τη μορφή μια ειλικρινούς ιστορίας, είναι πολύ αναγκαίο για την ανθρώπινη Πρόοδο.

Ας στηριχτούμε σε εκείνα τα άξια στοιχεία, που το παρελθόν και η παράδοση μας προσφέρουν, χωρίς όμως να προσκολληθούμε σε αυτά. Και να προβληθούμε προς το μέλλον, χωρίς όμως αυτή η προβολή να μας κάνει να αποκολληθούμε από την πραγματικότητα του εδώ και του τώρα.

Έχουμε πίσω μας μια μακρά ιστορία, τη μακρά ιστορία της ανθρωπότητας. Γνωρίζουμε πολύ λίγα για αυτή τη μνήμη που μας ανήκει. Όμως ξέρουμε ότι είναι δικιά μας. Και αν κάποια μέρα την ξεχάσουμε, αν κάποια μέρα ξεχάσουμε εκείνα τα λίγα που ξέρουμε, θα είμαστε ακόμα πιο ορφανοί απ’ ότι είμαστε τώρα.

Πρέπει να κατακτήσουμε ξανά, υπομονετικά την ιστορία, την ιστορία που μας ανήκει, για να μπορέσουμε να εκτιμήσουμε την παρούσα στιγμή και να «ανυψώσουμε» γέφυρες προς το μέλλον.

«Ανάμεσα σε έναν άνθρωπο και σε έναν άλλο δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά. Η ανωτερότητα έγκειται, στο να εκμεταλλευτεί κανείς τα μαθήματα της εμπειρίας».

Θουκυδίδης

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:

1) Φιλοσοφικοί Διάλογοι, J.A. Livraga, εκδ. Νέα Ακρόπολη

2) Γράμματα στη Δέλια και στο Φερνάντο, J.A. Livraga, εκδ. Νέα Ακρόπολη

3) Φιλοσοφία της Ιστορίας, Γ. Χέγκελ, εκδ. Αναγνωστίδης

4) Το χρονικό του Χρόνου, Stephen W. Hawking, εκδ. Κάτοπτρο

5) Παιχνίδια στον καθρέφτη, Delia S. Guzman, εκδ. Νέα Ακρόπολη

6) Πάπυρος Λαρούς Μπριτάνικα, τομ. 30, σελ 343-358

7) Ιστορία της Ανθρωπότητας, Hendrik Willem Van Loon, εκδ. Μιχαλόπουλος

8) Η Νέα Ανθρωπολογία, Fernand Schwarz, εκδ. Νέα Ακρόπολη

 

Δείτε επίσης:

 

 

 

 

 

 


Newsletter

Σεμινάρια - Ομιλίες

 

“Εσωτερική Ψυχολογία” 

Σεμινάριο Ψυχολογίας

Δευτέρα 13 Νοεμβρίου

 8.00μμ - 9.00μμ

Παύλου Μελά 18 με Τσιμισκή

1ος όροφος

Τηλ. 2310 285020

Περισσότερα

Αρχές & Στόχοι

1 - Συναδελφοσύνη

Η προώθηση ενός Ιδεώδους παγκόσμιας συναδελφοσύνης, που βασίζεται στον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, πέρα από διαφορές φυλετικές, μορφωτικές, θρησκευτικές, κοινωνικές ή φύλου.

2 - Γνώση

Η αγάπη για τη σοφία, η οποία, μέσα από τη συγκριτική μελέτη των φιλοσοφιών, θρησκειών, επιστημών και τεχνών, προωθεί τη γνώση για το σύμπαν, τη φύση και τον άνθρωπο.

3 - Ανάπτυξη

Η ανάπτυξη των καλύτερων στοιχείων του ανθρώπου, προωθώντας τη βελτίωση του ατόμου και την ένταξή του στη φύση και την κοινωνία, όχι ως απλό παρατηρητή, αλλά ως ενεργό συμμετέχοντα σε έναν κόσμο που χρειάζεται βελτίωση.

Free Press

Βιόρυθμοι

Υπολογίστε τώρα τους βιόρυθμούς σας και
ρυθμίστε ανάλογα την ημέρα σας!